بررسی پیشرفت ساخت واحدهای مسکونی حمایتی در دولت چهاردهم
تامین مسکن یکی از مهمترین دغدغههای دولتها در ایران به شمار میرود و از سال ۱۳۹۸ دولت با اجرای طرحهای حمایتی مسکن، تلاشهای گستردهای برای افزایش تولید مسکن ارزانقیمت آغاز کرده است. تازهترین آمارهای منتشر شده از سامانه جامع طرحهای حمایتی مسکن نشان میدهد روند ساخت و تکمیل پروژههای مسکونی تحت پوشش این طرحها، به ویژه در دولت چهاردهم، با سرعت چشمگیری ادامه دارد. این امر اهمیت ویژهای در بهبود شرایط مسکن و رفاه خانوارهای کمدرآمد دارد که به دنبال خانهدار شدن هستند.
آمارهای رسمی وزارت راه و شهرسازی نشان میدهد از ۸۵۸ هزار واحد مسکونی که تعهد قطعی دولت برای ساخت آنها اعلام شده، بیش از ۶۶۳ هزار واحد در مراحل مختلف ساخت قرار دارند و نزدیک به ۷۲ درصد از کل پروژهها تکمیل قسمتهایی از خود را داشتهاند. این پیشرفت نشاندهنده اهتمام دولت در پیگیری و اجرای برنامههای مسکن ملی و حمایتی است که نخستین گامهای آن از سال ۱۳۹۸ برداشته شده است. در ادامه این گزارش، به بررسی جزئیات عملکرد دولت چهاردهم در حوزه ساخت و تکمیل واحدهای حمایتی مسکونی خواهیم پرداخت.
عملکرد دولت چهاردهم در طرحهای حمایتی مسکن
پیشرفت کلی ساخت واحدهای مسکونی
از ابتدای اجرای طرحهای حمایتی مسکن از سال ۱۳۹۸ تا کنون، ۶۶۳ هزار و ۶۰۰ واحد مسکونی در مراحل مختلف ساخت قرار گرفتهاند که ۱۹ درصد این تعداد مربوط به یک سال اخیر و فعالیتهای دولت چهاردهم است. این افزایش شمار واحدهای در حال ساخت، نشاندهنده افزایش سرعت و بهرهوری در فرآیند ساخت مسکن است.
تکمیل واحدهای پایانی و نیمهتمام
گزارشها حاکی است که تاکنون ۷۵ هزار و ۵۲۷ واحد وارد مرحله «اتمام کارهای پایانی» شدهاند. از این تعداد، بیش از ۵۴ هزار واحد در دوران دولت چهاردهم به این مرحله رسیدهاند که حدود ۷۲ درصد پیشرفت در این بخش را در این بازه زمانی نشان میدهد. این موضوع نمایانگر تلاش گسترده دولت در مرحله نهایی سازی و تحویل پروژههای مسکونی است.
قراردادهای مشارکت مدنی در پروژههای مسکونی
یکی از بخشهای مهم پیشرفت پروژههای مسکونی حمایتی، انعقاد قراردادهای مشارکت مدنی بین دولت و سازندگان است. آمارها نشان میدهد تاکنون حدود ۵۱۴ هزار قرارداد مشارکت مدنی برای ساخت واحدهای مسکونی در زمینهای با مالکیت ۹۹ ساله منعقد شده است. از زمان آغاز طرح اقدام ملی مسکن تا شهریور ۱۴۰۳، بیش از ۳۶۲ هزار قرارداد امضا شده بود و طی دوره فعالیت دولت چهاردهم، بیش از ۱۵۰ هزار قرارداد جدید ثبت شده که نشاندهنده ۲۹.۳۷ درصد از کل قراردادهای مشارکت است. این امر زمینهساز فعالسازی بیشتر پروژهها و ایجاد شفافیت بیشتر در همکاریهای بخش خصوصی و دولتی شده است.
صدور پروانه ساختمانی برای واحدهای نهضت ملی مسکن
صدور پروانه ساختمانی یکی از مراحل اساسی در شروع پروژههای ساخت مسکن است. با توجه به دادههای سامانه جامع طرحهای حمایتی، تاکنون پروانه ساختمانی برای حدود ۷۴۲ هزار واحد صادر شده که سهم دولت چهاردهم از این تعداد بیش از ۲۵۰ هزار واحد و معادل ۳۳.۷۴ درصد کل پروانههای صادر شده است. این آمار جلوهای از گسترش فعالیتهای ساخت مسکن و آغاز پروژههای جدید در این دوره را نشان میدهد.
اتمام فونداسیون و مراحل اولیه ساخت
تا پایان آبانماه ۱۴۰۴، فونداسیون ۵۳۰ هزار و ۸۶۸ واحد مسکونی به اتمام رسیده که سهم دولت چهاردهم در این مرحله برابر با ۱۴۶ هزار و ۵۸ واحد (معادل ۲۷.۵۱ درصد) بوده است. همچنین در مرحله اسکلت و سقفگذاری، ۳۵۷ هزار و ۵۲۱ واحد تکمیل شدهاند که از این میان، ۴۶.۳۲ درصد (بیش از ۱۶۵ هزار واحد) در دولت فعلی ساخته شدهاند. این اعداد نشاندهنده رشد مستمر در پیشرفت مراحل ابتدایی ساخت و سرعتبخشی به روند اجرای پروژهها است.
رشد قابل توجه در مراحل میانی و پایانی ساخت
مرحله سفتکاری یکی از بخشهای تعیینکننده در کیفیت و زمانبندی ساخت مسکن است. آمارها حکایت از آن دارد که ۱۷۶ هزار و ۲۲۹ واحد به این مرحله رسیدهاند که بیش از ۹۸ هزار واحد، معادل ۵۶ درصد، طی یک سال اخیر و در دولت چهاردهم به پایان رسیدهاند. همچنین در مراحل نازککاری و پایانی، از میان ۱۱۳ هزار واحد، ۶۶ درصد سهم دولت کنونی بوده است. این آمار حاکی از روند مثبت و رو به رشدی است که در واحدهای مسکونی حمایتی طی یک سال گذشته اتفاق افتاده و میتواند نویدبخش تحویل سریعتر خانهها به متقاضیان باشد.
نتیجهگیری
با توجه به اهمیت مسکن به عنوان یکی از نیازهای اساسی جامعه، پیشرفت پروژههای حمایتی و نهضت ملی مسکن در طول سالهای اخیر، خصوصاً در دولت چهاردهم، گامی مهم در مسیر تامین عدالت اجتماعی و بهبود رفاه خانوارها محسوب میشود. دادهها نشان میدهد که عملیات ساخت بیش از دو سوم واحدهای تعهد شده به مراحل پایانی رسیده است و سرعت اجرای پروژهها نیز افزایش داشته است.
تلاش دولت در توسعه مسکن حمایتی، تشکیل قراردادهای مشارکت مدنی گسترده و صدور پروانههای ساختمانی متعدد، نشان از برنامهریزی دقیق و هماهنگی میان بخشهای مختلف دارد که میتواند نقش بسزایی در کاهش چالشهای بازار مسکن و ارتقاء زندگی مردم ایفا کند.
در نهایت، استمرار این روند و تاکید بر کیفیت ساخت و تسهیل فرآیندهای اداری، زمینهساز تحویل هر چه سریعتر واحدهای مسکونی به متقاضیان و کاهش فشارهای بازار مسکن خواهد بود.