بررسی چالشها و فرصتهای توسعه تجارت ایران با قزاقستان
در نخستین روز از سفر هیات تجاری اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران به قزاقستان، موضوعات مهمی پیرامون توسعه روابط اقتصادی و تجاری میان دو کشور مطرح شد. این نشست با حضور جمعی از مسئولان بلندپایه از جمله رئیس اتاق ایران، سفیر ایران در قزاقستان، مشاور امور اقتصادی رئیسجمهور و سایر مقامات مرتبط برگزار گردید که به بررسی موانع و ظرفیتهای موجود در مسیر همکاریهای دوجانبه پرداختند.
همکاری اقتصادی بین ایران و قزاقستان ضمن اینکه میتواند به توسعه پایدار و ارتقای سطح تعاملات منطقهای کمک کند، میتواند به عنوان راهکاری مناسب در جهت مقابله با مشکلات اقتصادی فعلی کشور ما مورد استفاده قرار گیرد. این جلسه همچنین فرصتی برای شناسایی ظرفیتهای بالقوه و مشکلاتی بود که مانع از بهرهمندی کامل دو طرف از فرصتهای همکاری میشود.
موانع موجود در تجارت با قزاقستان و ضرورت همکاری مستمر
رئیس اتاق بازرگانی ایران در این نشست تاکید کرد که گرچه منابع غلات و گندم در قزاقستان ظرفیت مناسبی برای توسعه صادرات و ترانزیت فراهم میکند، اما محدودیتهای ارزی و بانکی دسترسی به این بازار را به شدت دشوار کرده است. ایشان نمونهای از ارزش افزوده ترانزیت غلات که میتواند برای کشور ارزآوری بالایی به همراه داشته باشد را بیان کرد و افزود که نبود زیرساختهای لازم و ناهماهنگی در شبکه بانکی باعث شده است این فرصتها به طور کامل به بهرهبرداری نرسند.
از سوی دیگر، پیشنهاد شد که همکاری نزدیکتر دولت با بخش خصوصی در حوزههای مختلف از جمله توریسم درمانی میتواند فرصتهای اقتصادی جدیدی ایجاد کند. در این زمینه، راهاندازی سامانههای پیشرفته و جذب بیماران بینالمللی میتواند بخش قابل توجهی از پتانسیلهای نهفته را فعال سازد.
ظرفیتهای کلیدی برای توسعه همکاریهای اقتصادی
در ادامه مباحث، به ظرفیتهای موجود در حوزههای صنایع غذایی، پتروشیمی، فولاد، خدمات فنی و مهندسی و کشت فراسرزمینی اشاره شد. ظرفیتهای چشمگیر موجود در این بخشها امکان ایجاد روابط تجاری قویتر و متنوعتر با قزاقستان را فراهم میکند. با این حال تاکید شد که مسئولین دولتی باید در زمینه صدور ضمانتنامههای بانکی اقدامات جدیتری انجام دهند تا موانع بانکی رفع شود.
نقش سفارت ایران و مسئولان محلی در تقویت روابط اقتصادی
سفیر ایران در قزاقستان، با تاکید بر اهمیت همکاری تنگاتنگ بین بخش خصوصی و دولت، رشد اقتصادی قزاقستان را نویدبخش آیندهای روشن برای شرکتهای ایرانی توصیف کرد. وی همچنین از برنامههای سفارت برای حمایت از بازرگانان ایرانی خبر داد و ابراز امیدواری کرد با انجام توافقات فرهنگی، سیاسی و قضایی، همکاریهای اقتصادی نیز عمق بیشتری یابد.
در این زمینه، استاندار گلستان هم بر اهمیت صدور کارت بازرگانی معتبر و جلوگیری از ورود افراد غیر حرفهای به عرصه تجارت تاکید کرد و از حضور قابل توجه سرمایهگذاران قزاقی در استان گلستان سخن گفت. همچنین توسط رئیس اتاق گرگان، صادرات گسترده مواد غذایی از این استان به قزاقستان مورد اشاره قرار گرفت و نیاز به رفع موانع ارزی صادرکنندگان به ویژه در شرایط فعلی تأکید شد.
کشت فراسرزمینی و فرصتهای نوین همکاری در بخش کشاورزی
یکی از موضوعات مهم مطرح شده در جلسه، ظرفیتهای قزاقستان در زمینه کشت فراسرزمینی بود که میتواند به عنوان راهکاری مؤثر برای مقابله با بحران آب در ایران مورد استفاده قرار گیرد. معاون برنامهریزی وزارت جهاد کشاورزی ایران تأکید کرد که با رفع موانع انتقال محصولات کشاورزی کشتشده در قزاقستان، میتوان شاهد بهبود چشمگیر در واردات و توسعه صادرات غلات بود.
راهکارهای توسعه سرمایهگذاری و تجارب موفق منطقهای
رئیس سازمان سرمایهگذاری نیز با اشاره به نمونههای موفق حضور سرمایهگذاران قزاقی در ایران به ویژه در حوزه معدن، بر اهمیت حمایتهای سازمانی جهت ارتقای سرمایهگذاریهای مشترک تاکید کرد. وی افزود که کشورهای آسیای مرکزی، به ویژه قزاقستان با جذب سرمایههای خارجی بیش از ۱۰ برابر ایران پیشرفت کردهاند و ایران باید از این تجربیات بهره برداری کند.
گامهای آینده و برنامههای اتاقهای بازرگانی
رئیس اتاق تهران با معرفی برنامهریزی برای راهاندازی دفتر خدمات صادرات در آستانه، از اهداف اتاق در حمایت همهجانبه از تجار و صادرکنندگان ایرانی در بازارهای قزاقستان خبر داد. وی همچنین به فرصتهای موجود در حوزه خدمات فنی و مهندسی و منطقه آزاد خوروس اشاره کرد که میتواند به توسعه روابط اقتصادی کمک شایانی نماید.
همچنین رئیس کمیسیون صنایع غذایی اتاق ایران به تاثیر توافقنامههای تجاری منطقهای از جمله با اوراسیا در تسهیل امور صادراتی اشاره کرد و نیاز به ایجاد زیرساختهای لازم در زمینه قیمتگذاری و سیاستگذاری را مطرح نمود.
جمعبندی موضوعات مطرح شده و چشمانداز همکاریهای تجاری
رئیس اتاق مشترک ایران و قزاقستان با ابراز رضایت از حجم بالای صادرات مواد غذایی و محصولات کشاورزی به قزاقستان اظهار داشت که ظرفیتهای صنعت دانشبنیان و فناوری نیز میتواند پایههای جدیدی برای همکاری ایجاد نماید، البته باید بخش خصوصی با آموزشهای لازم توانمند شود تا بتواند این فرصتها را به بهرهبرداری واقعی تبدیل کند.
در این نشست، مهمترین چالشهایی که فعالان اقتصادی ایران در مسیر تجارت با قزاقستان با آن روبرو هستند از جمله مسائل لجستیکی، مشکلات گمرکی، لغو سیاستهای ضد صادراتی نظیر رفع تعهد ارزی، بهبود تعاملات دولتی برای تسهیل صدور خدمات فنی و مهندسی، صدور ضمانتنامههای بانکی، و ارتقای خدمات دیپلماتیک به منظور حمایت از فعالان اقتصادی مورد بررسی قرار گرفت.
به طور کلی، این رویداد گامی مهم در راستای ارتقای همکاریهای اقتصادی ایران با قزاقستان محسوب میشود که با توجه به پتانسیلهای دو طرف و رفع موانع موجود میتواند منجر به تحولات مثبت و قابل توجهی در تجارت و توسعه سرمایهگذاریهای مشترک گردد.