نوآوری در تاکسیهای پرنده: فرصتی تازه برای صنعت خودرو و حملونقل هوایی
در سالهای اخیر، تحول در حوزه حملونقل هوایی و خودروهای برقی، چشمانداز صنعت را دگرگون کرده است. یکی از محورهای نوآوری و توسعه فناوری، طراحی و ساخت تاکسیهای پرنده یا وسایل نقلیه عمودبرخاست است که نویدبخش آیندهای متفاوت در حملونقل شهری است. این فناوری نه تنها سرعت و دسترسی به مقاصد را افزایش میدهد بلکه میتواند چالشهای سنگین حملونقل زمین را کاهش دهد.
کرمان موتور به عنوان یکی از بازیگران اصلی صنعت خودرو کشور، در حال ورود جدی به این حوزه نوین است. با برگزاری رویدادهای فرصتهای نوآوری و فناوری، این شرکت گامهای مهمی برای طراحی و توسعه تاکسیهای پرنده برداشته است. در این میان، چالشهای فنی، استانداردسازی و همکاریهای دانشگاهی و صنعتی از موارد کلیدی محسوب میشوند که باید به دقت مورد توجه قرار گیرند.
پیچیدگیها و تفاوتهای فنی بین خودروهای زمینی و تاکسیهای پرنده
ابوالفضل خلخالی، معاون توسعه محصول کرمان موتور، در سومین رویداد فرصتهای نوآوری و فناوری کرمان موتور به تشریح تفاوتهای ساختاری سیستمهای خودروهای زمینی و وسایل نقلیه هوایی پرداخت. وی اشاره کرد که سیستم چرخ و ترمز یکی از بخشهای پیچیده در خودروهای زمینی است که در تاکسیهای پرنده بهمراتب سادهتر میشود.
در وسایل نقلیه عمودبرخاست، بسیاری از اجزای مکانیکی حذف شده و طراحی سادهتر است. موتورهای استفادهشده در این پرندهها برای دو عملکرد زمینگردی و پرواز طراحی شدهاند که هرکدام شرایط و نیازهای خاص خود را دارند. برای مثال، ایجاد نیروی تراست به دو صورت عمودی جهت برخاست و افقی جهت حرکت در مسیر پرواز انجام میشود.
طراحی روتورها و نحوه برخاست تاکسیهای پرنده
تاکسیهای پرنده معمولاً از چندین روتور برای ایجاد نیروی بالابر استفاده میکنند که پس از برخاست، با تغییر زاویه ملخها امکان حرکت افقی نیز فراهم میشود. تکنولوژی تاکسیهای پرنده به سرعت در حال توسعه است و شرکتهای بزرگی از جمله آرچر، جیلی، هیوندای و برندهای اماراتی در این حوزه فعالیت دارند. البته اخذ گواهینامههای لازم برای ورود این وسایل به بازار از جمله موانع بزرگ پیش روی توسعه است چرا که فرآیندهای ارزیابی معمولاً بین دو تا سه سال طول میکشند.
برنامه کرمان موتور برای توسعه تاکسیهای پرنده
کرمان موتور با هدف دستیابی به سهم بازار رو به رشد تاکسیهای پرنده در سطح جهانی، برنامهای چندمرحلهای تدوین کرده است. یکی از اولین اهداف شرکت طراحی پرندهای با توان حمل ۱۰۰ کیلوگرم بار است. بر اساس برنامهریزیها، توسعه نمونه اولیه، انجام تستهای پروازی و اخذ گواهیهای لازم برای این پروژه حدود شش سال به طول خواهد انجامید.
مرحله بعدی، استفاده از این تاکسیهای پرنده برای حمل بیماران یا مجروحان با تضمین ایمنی کامل پیشبینی شده است. این مرحله بین سالهای چهارم تا هشتم برنامه انجام میشود و سپس توسعه مدلهای آینده برای حمل دو تا چهار نفر و بار تا ۳۰۰ کیلوگرم انجام خواهد شد.
نقش همکاریهای دانشگاهی و پژوهشی در پیشبرد فناوری تاکسیهای پرنده
موفقیت پروژههای فناورانه بزرگ نظیر تاکسیهای پرنده نیازمند همکاری تنگاتنگ دانشگاه، صنعت و مراکز تحقیقاتی است. مقامات دانشگاهی و مدیران پژوهشی بر اهمیت این همافزایی تاکید دارند.
از تحقیق تا توسعه واقعی فناوری
کیارش فرتاش، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی، معتقد است که تمرکز بر فناوریهای اولویتدار در حملونقل میتواند مشکلات مربوط به انرژی، آب و محیط زیست را برطرف کند. بررسیها نشان میدهد فناوریهای کلیدی مانند استحکام بدنه، سیستمهای پایداری و فرمان برقی همچنان در دو دهه آینده اهمیت خود را حفظ خواهند کرد.
از سوی دیگر، مهدی گنجی از پردیس میکروالکترونیک و فوتونیک ایران اظهار داشت که توسعه سنسورهای جدید مرتبط با صنعت خودرو و هواپیما معمولاً بین دو تا سه سال بهطول میانجامد و با رعایت استانداردهای دقیق، امکان تولید انبوه آنها فراهم میشود. بازار جهانی این سنسورها پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۵ به بیش از ۱۷ میلیارد دلار برسد.
اهمیت ارتباط صنعت و دانشگاه در اجرای پروژهها
دبیر ستاد توسعه فناوری و صنایع دانشبنیان هوایی و هوانوردی دانشگاه با تاکید بر تقویت ارتباط صنعت و دانشگاه یادآور شد که در گذشته این تعامل ضعیف بود اما اکنون پروژهها از مرحله تحقیقاتی به سمت توسعه و تستهای عملیاتی حرکت کردهاند. ایجاد آزمایشگاههای استاندارد و خدمات دقیق برای صنعت از اولویتهای اصلی است که نقشی کلیدی در تحقق فناوریهای نوین خواهد داشت.
همگرایی زنجیره تأمین و تحقیقات توسعه؛ کلیدی برای موفقیت در صنعت خودرو و فناوریهای نوین
بهرامی، مدیرعامل شرکت طراحی و مهندسی قطعات کرمان موتور، بر این نکته تأکید کرد که همگرایی میان فعالیتهای تحقیق و توسعه (R&D) و زنجیره تأمین (SCM) شرط اصلی موفقیت در تولید محصولات با کیفیت و مقرونبهصرفه است. نبود هماهنگی میتواند منجر به تأخیر در تولید، افزایش هزینهها و کاهش کیفیت شود.
ساختار زنجیره تأمین در صنعت خودرو
به گفته وی، زنجیره تأمین شامل سه سطح است؛ سطح اول مربوط به ماژولها و قطعات اصلی، سطح دوم شامل اجزای تشکیلدهنده، و سطح سوم مواد و نیمهسازها میباشد. برای ایجاد هماهنگی موثر باید مراحل طراحی تا تولید با مشارکت گروههای مختلف از جمله مهندسان، کارشناسان بازرگانی و تولیدکنندگان به صورت همزمان انجام شود.
ابزارهای کلیدی برای بهبود همکاریهای بیندبخشی
بهرامی اشاره کرد که بهرهگیری از مهندسی همزمان، طراحی برای تولید، مشارکت زودهنگام تیمهای چندرشتهای و استفاده گسترده از ابزارهای دیجیتال، تضمینی برای کاهش ریسکها و افزایش سرعت ورود محصول به بازار است. این رویکردها میتوانند دیوارهای قدیمی بین تحقیق و تولید را بردارند و تحولی در صنعت خودرو و فناوریهای وابسته به وجود آورند.
چشمانداز آینده صنعت تاکسیهای پرنده و حملونقل هوایی در ایران
با توجه به افزایش استقبال جهانی از تکنولوژی تاکسیهای پرنده و رشد بازار چند میلیارد دلاری آن، حضور فعال کرمان موتور در این صنعت میتواند فرصتی ارزشمند برای توسعه فناوری داخلی و کاهش وابستگی به سازندگان خارجی باشد. برگزاری رویدادهای نوآوری و جذب مشارکت دانشگاهها و شرکتهای دانشبنیان، بستر مناسبی برای شتاببخشی به این روند فراهم میآورد.
همچنین توسعه زیرساختهای آزمایشگاهی و استانداردسازی داخلی، فراهم ساختن سنسورهای حیاتی با تکنولوژی بومی و مدیریت بهینه زنجیره تأمین، از جمله عوامل اساسی است که موفقیت در این بازار نوظهور را تضمین میکنند. در نتیجه، آینده حملونقل هوایی شهری و تاکسیهای پرنده در ایران روشن است و میتواند نقش مهمی در اقتصاد دانشبنیان ایفا نماید.