توقف کسر بهای خدمات شهری از رانندگان تاکسیهای اینترنتی: تحولی مهم در حوزه حملونقل آنلاین
در تازهترین تصمیمات هیئت مقرراتزدایی و بهبود محیط کسبوکار، خبری مهم برای رانندگان تاکسیهای اینترنتی اعلام شد: از این پس هیچ مبلغی تحت عنوان بهای خدمات شهری از درآمد رانندگان تاکسیهای آنلاین کسر نخواهد شد. این مصوبه که در نودمین نشست این هیئت در تاریخ ۲ آذر به تصویب رسیده، بار دیگر شرایط مالی رانندگان را تغییر میدهد و باعث کاهش هزینههای آنها خواهد شد.
شرکتهای ارائهدهنده خدمات تاکسی اینترنتی، از جمله شرکت تپسی، بلافاصله اجرای این مصوبه را آغاز کردند و اعلام کردند که از بامداد ۱۲ آذرماه دیگر هیچ مبلغی تحت عنوان بهای خدمات شهری از رانندگان کسر نمیشود و همچنین مبالغ دریافت شده از تاریخ ابلاغ هیئت مقرراتزدایی تا روز اجرای مصوبه، به رانندگان بازگردانده خواهد شد. این تصمیم، نقطه پایانی بر یک اختلاف حقوقی و مالی چند ساله میان رانندگان، شرکتها و شهرداریها محسوب میشود.
پیشینه مطالبه و چالشهای بهای خدمات شهری در تاکسیهای اینترنتی
از ابتدای فعالیت تاکسیهای اینترنتی، موضوع بهای خدمات شهری همواره محل مناقشه بوده است. رانندگان تاکسیهای اینترنتی بهطور معمول درصدی از هر سفر را به عنوان بهای خدمات شهری به شرکتهای واسط پرداخت میکردند و شرکتها این مبلغ را مستقیم به شهرداریها تسلیم مینمودند. اگرچه این اقدام در ابتدا از سوی دیوان عدالت اداری ابطال شد، اما در پی دستورالعمل جدید وزارت کشور که در چارچوب قانون درآمد پایدار شهرداریها تدوین گردید، این موضوع مجدداً اجرایی شد و سقف ۱٪ کرایه هر سفر به عنوان بهای خدمات شهری تعیین شد.
این درحالی بود که همزمان مالیات بر ارزش افزوده نیز از درآمد رانندگان کسر میشد و این مسئله باعث نگرانی رانندگان و شرکتها شد. دیوان عدالت اداری در آرای متعدد خود به دریافت مالیات بر ارزش افزوده از این درآمدها تاکید داشت، امری که شهرداریها نیز در سهمبندیهای خود از مالیات بر ارزش افزوده منظور میکردند. وضعیت به گونهای پیش رفت که دریافت همزمان مالیات بر ارزش افزوده و بهای خدمات شهری، برای رانندگان بار مالی مضاعفی ایجاد میکرد و انتقادات بسیاری را به دنبال داشت.
دلایل و مبنای حقوقی توقف اخذ بهای خدمات شهری
هیئت مقرراتزدایی با تحلیل قوانین موجود، دریافت بهای خدمات بهرهبرداری از معابر از رانندگان تاکسیهای اینترنتی را نوعی پرداخت مضاعف برای یک خدمت تلقی کرد. در بند «ب» نودمین نشست این هیئت تصریح شده است که الزام به پرداخت این بهای خدمات، مغایرت با بند (ب) تبصره (۱) ماده ۲ قانون درآمد پایدار شهرداریها و دهیاریها دارد و همچنین با ماده ۵۰ قانون مالیات بر ارزش افزوده و آرای دیوان عدالت اداری در این زمینه ناسازگاری دارد.
بنابراین، بر اساس این مصوبه، بند مربوط به بهای خدمات بهرهبرداری از معابر توسط شرکتهای مسافربری اینترنتی از دستورالعمل اجرایی درآمد پایدار شهرداریها و دهیاریهای کشور لغو شده تا از این منظر حقوقی زمینه برای توقف دریافت این هزینه فراهم آید. این تصمیم به دنبال حفظ عدالت مالی و کاهش بار مالی اضافی بر دوش رانندگان اتخاذ شده است.
اقدامات شرکتهای تاکسی اینترنتی پس از ابلاغ مصوبه
پس از صدور این تصمیم، شرکت تپسی به عنوان یکی از فعالان اصلی حوزه تاکسیهای اینترنتی اعلام کرد که بلافاصله روند کسر بهای خدمات شهری را متوقف کرده است. علاوه بر آن، مبالغ کسر شده از زمان ابلاغیه تا اجرا نیز به حساب رانندگان بازگشت داده خواهد شد که این گام باعث جلب رضایت رانندگان گردید.
این اتفاق میتواند تاثیرات مثبتی بر فضای کسبوکار تاکسیهای آنلاین داشته باشد و از بار مالی غیرضروری رانندگان بکاهد. همچنین انتظار میرود که سایر شرکتهای ارائهدهنده خدمات تاکسی اینترنتی نیز این مصوبه را اجرا نموده و از دریافت این هزینه اجتناب کنند.
پیامدهای توقف دریافت بهای خدمات شهری و اثر آن بر بازار تاکسیهای اینترنتی
کاهش هزینههای رانندگان میتواند به افزایش انگیزه فعالیت و توسعه رقابت سالم در بازار تاکسیهای آنلاین منجر شود. از طرف دیگر، حذف پرداخت مضاعف بهای خدمات شهری و مالیات بر ارزش افزوده موجب شفافیت و عدالت مالی بیشتر در این حوزه خواهد شد. این امر همچنین ممکن است به بهبود کیفیت خدمات تاکسیهای اینترنتی برای مسافران نیز کمک کند، زیرا رانندگان با فشار هزینهای کمتری مواجه هستند و میتوانند توجه بیشتری به ارائه خدمات باکیفیت داشته باشند.
از سوی دیگر، شهرداریها باید با توجه به این تغییرات، شیوههای جدید تامین مالی خدمات شهری و شهریاریها را بررسی و تنظیم کنند تا توازن درآمدها حفظ شود. اما در کل، این تصمیم را میتوان گامی مثبت در جهت حمایت از کسبوکارهای نوپا و فعالان حوزه حملونقل آنلاین ارزیابی نمود.
نتیجهگیری
توقف دریافت بهای خدمات شهری از رانندگان تاکسیهای اینترنتی نشانهای از توجه دولت و مراجع قانونی به مشکلات و دغدغههای فعالان این حوزه است. این مصوبه ضمن افزایش عدالت مالی در صنعت تاکسی آنلاین، موجب کاهش هزینههای رانندگان شده و فضای کسبوکار را بهبود میبخشد.
شرکتهای تاکسی اینترنتی و رانندگان اکنون میتوانند با تمرکز بیشتر بر کیفیت خدمات و توسعه فعالیت خود، به رونق این صنعت کمک کنند، در حالی که شهرداریها نیز باید راهکارهای جایگزین مناسبی برای تامین درآمدهای مربوطه پیدا کنند.
متن کامل و رسمی مصوبات هیئت مقرراتزدایی در این زمینه به صورت PDF منتشر شده و در دسترس عموم قرار دارد که مطالعه آن توصیه میشود.
